Poradnik na czas kryzysu i wojny

29 - 30 maja 2026 r. odbyły się I Legnickie Targi Książki Kresowej im. Zygmunta Jana Rumla pod hasłem „Prawdy nie da się pogrzebać…!”. Wydarzenie zrealizowane zostało w ramach kontynuacji programu „Historia Polskich Kresów Wschodnich źródłem dumy narodowej - elementem pamięci Małych Ojczyzn c.d.” i poświęcone było tematyce Kresów Wschodnich, historii XX wieku oraz refleksji nad pamięcią zbiorową i dziedzictwem kulturowym dawnych ziem wschodnich II Rzeczypospolitej.

Targi współorganizowali: Starostwo Powiatowe w Legnicy, Legnicka Biblioteka Publiczna im. T. Gumińskiego oraz Stowarzyszenie Kulturalne „Krajobrazy”.

Patronat Honorowy nad Targami objęli: Piotr Zgorzelski Wicemarszałek Sejmu RP, Bożena Żelazowska Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dr Tadeusz Samborski Poseł na Sejm RP Wiceprzewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów Wschodnich, Paweł Gancarz Marszałek Województwa Dolnośląskiego, Katarzyna Legawiec Dyrektor Muzeum Niepodległości w Warszawie, dr Janusz Gmitruk Dyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego.

W wydarzeniu udział wziął Poseł na Sejm RP dr Tadeusz Samborski, Burmistrz Miasta i Gminy Prochowice Alicja Sielicka, Wójt Gminy Kunice Krzysztof Błądziński, przedstawiciele instytucji kultury, stowarzyszeń oraz zaproszeni goście. Powiat Legnicki reprezentowali: Przewodniczący Rady Powiatu Jan Łukasz, Starosta Legnicki Adam Babuśka, Wicestarosta Legnicki Janina  Mazur, Radny Jacek Mazur, Dyrektor Wydziału Oświaty, Promocji i Spraw Społecznych Wanda Gołębiowska oraz pracownicy Starostwa.

Uroczystego otwarcia Targów dokonali: Poseł na Sejm RP dr Tadeusz Samborski oraz  Starosta Legnicki Adam Babuśka. W wystąpieniach inauguracyjnych podkreślano znaczenie pielęgnowania pamięci o Kresach Wschodnich, konieczność popularyzowania wiedzy historycznej oraz rolę literatury i kultury w zachowaniu dziedzictwa narodowego. Zwracano również uwagę na potrzebę budowania świadomości historycznej młodego pokolenia oraz prowadzenia otwartego dialogu wokół trudnych doświadczeń XX wieku.

Targi rozpoczęły się prelekcją  Pana Ryszarda Jana Czarnowskiego, autora książek pt.: „SS Galizien. Czas zbrodni” oraz „Kresy - krwawe dzieje”. Autor przedstawił wyniki swoich badań i analiz dotyczących działalności formacji SS Galizien oraz dramatycznych wydarzeń na Kresach.

Następnie odbyło się spotkanie z Panem Grzegorzem Nowakiem znawcą twórczości i bibliografem Melchiora Wańkowicza, który zaprezentował książkę poświęconą Kresom północno – wschodnim pt.: „Znowu siejemy w Polsce”. Po spotkaniu odbyła się dyskusja z udziałem publiczności, która dotyczyła zarówno kwestii historycznych, jak i problemu pamięci oraz odpowiedzialności za interpretację wydarzeń przeszłości.

W drugim dniu Targów odbyło się spotkanie autorskie z prof. dr. hab. Stanisławem Sławomirem Nicieją, który zaprezentował m.in.  „Kresową Atlantydę XXIII Tom” oraz publikację „Ogród snu i pamięci. Dzieje cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie i ludzi tam spoczywających w latach 1786-2010”. Autor przybliżył historię Lwowa oraz znaczenie Cmentarza Łyczakowskiego jako miejsca pamięci narodowej. Po spotkaniu miała miejsce dyskusja z uczestnikami, podczas której poruszano temat ochrony dziedzictwa kulturowego Kresów oraz znaczenia pamięci historycznej.

Kolejnym punktem programu było spotkanie z dr Lucyną Kulińską, autorką publikacji „Zapomnij o Kresach. Fałszowanie historii i niszczenia tożsamości Polaków” oraz „Antypolska akcja nacjonalistów ukraińskich w Małopolsce Wschodniej i na Wołyniu w świetle dokumentów Rady Głównej Opiekuńczej 1943-1944. Zestawienie ofiar”. Wystąpienie obejmowało analizę źródeł historycznych oraz refleksję nad procesami kształtowania narracji historycznej.

Oprawę muzyczno-wokalną obu dni zapewnili Wiktoria Śliwa (wokal) oraz Witold Klocek (akordeon), którzy wykonali repertuar pieśni kresowych, nadając wydarzeniu spójny i nastrojowy charakter.

I Legnickie Targi Książki Kresowej im. Zygmunta Jana Ruma okazały się wydarzeniem łączącym refleksję historyczną, literaturę oraz muzykę. Spotkania autorskie, dyskusje i część artystyczna stworzyły wielowymiarową przestrzeń do rozmowy o trudnej historii oraz pamięci o Kresach Wschodnich.